T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 y\u0131l\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc faiz karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131 ve politika faizini y\u00fczde 37 seviyesinde sabit b\u0131rakt\u0131. Karar s\u00fcrpriz olmad\u0131. As\u0131l soru art\u0131k faizin ka\u00e7 oldu\u011fu de\u011fil, bu kadar uzun s\u00fcredir uygulanan s\u0131k\u0131 para politikas\u0131n\u0131n ekonomiyi nereye ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Son iki y\u0131ld\u0131r ekonomi y\u00f6netimi enflasyonu kontrol alt\u0131na almak ad\u0131na olduk\u00e7a sert bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Talebi yava\u015flatmak, kredi b\u00fcy\u00fcmesini s\u0131n\u0131rland\u0131rmak ve fiyat istikrar\u0131n\u0131 yeniden tesis etmek i\u00e7in faizler y\u00fcksek tutuluyor. Ancak bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada ekonominin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131nda hissedilen ger\u00e7ek \u015fu: Yava\u015flama var, maliyet bask\u0131s\u0131 var, finansmana eri\u015fim zorla\u015ft\u0131; buna ra\u011fmen enflasyon h\u00e2l\u00e2 istenilen seviyelere gerilemi\u015f de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
Bunun \u00f6nemli nedenlerinden biri, enflasyonun yaln\u0131zca i\u00e7 talep kaynakl\u0131 olmamas\u0131. Son d\u00f6nemde enerji fiyatlar\u0131nda ya\u015fanan y\u00fckseli\u015fler, k\u00fcresel ticaretteki belirsizlikler, jeopolitik gerilimler ve d\u00fcnya genelinde devam eden ekonomik k\u0131r\u0131lganl\u0131klar T\u00fcrkiye\u2019nin enflasyonla m\u00fccadelesini zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Merkez Bankas\u0131 da karar metninde enerji fiyatlar\u0131 ve jeopolitik geli\u015fmelerin olu\u015fturdu\u011fu risklere \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n
Bir ba\u015fka ger\u00e7ek ise ekonomideki dura\u011fanl\u0131k. Sanayide \u00fcretim i\u015ftah\u0131 eski g\u00fcc\u00fcnde de\u011fil. KOB\u0130\u2019ler y\u00fcksek finansman maliyetleri nedeniyle yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131n\u0131 erteliyor. Vatanda\u015f ise y\u00fcksek kredi maliyetleri nedeniyle harcamalar\u0131n\u0131 daha kontroll\u00fc yap\u0131yor. Talepteki yava\u015flama belirgin \u015fekilde hissediliyor. Buna ra\u011fmen fiyatlar \u00fczerindeki bask\u0131n\u0131n tamamen ortadan kalkmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Bu noktada \u015fu soruyu sormak gerekiyor: Uygulanan program ba\u015far\u0131s\u0131z m\u0131?<\/p>\n\n\n\n
Bence hay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ancak program\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00f6ng\u00f6r\u00fclenden daha uzun bir zamana ihtiya\u00e7 duydu\u011fu da a\u00e7\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc ekonomi yaln\u0131zca matematikten ibaret de\u011fil. Psikoloji, beklenti y\u00f6netimi, k\u00fcresel geli\u015fmeler ve siyasi riskler de en az faiz kadar belirleyici oluyor.<\/p>\n\n\n\n
Y\u0131l sonuna do\u011fru bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda piyasalar\u0131n genel beklentisi enflasyonda kademeli bir gerilemenin devam etmesi y\u00f6n\u00fcnde. Ancak bu gerilemenin toplumun g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131nda hissedilir rahatlamaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi biraz daha zaman alacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Faiz taraf\u0131nda ise y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 indirimler konu\u015fulsa da Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n enflasyon konusunda net bir g\u00fcven olu\u015fmadan agresif ad\u0131mlar atmas\u0131 beklenmiyor. Baz\u0131 ekonomistlerin y\u0131l sonu politika faizi beklentisi y\u00fczde 35 civar\u0131nda \u015fekilleniyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zetle bug\u00fcn T\u00fcrkiye ekonomisinin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu tablo, bir yandan enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken di\u011fer yandan b\u00fcy\u00fcmeyi tamamen kaybetmeme m\u00fccadelesidir. Kolay bir denklem de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
Ekonomi y\u00f6netiminin ele\u015ftirilecek y\u00f6nleri elbette var. \u00d6zellikle vatanda\u015f\u0131n ve reel sekt\u00f6r\u00fcn \u00fczerindeki y\u00fck her ge\u00e7en g\u00fcn daha fazla hissediliyor. Ancak adil olmak gerekirse, d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fi belirsizlikler ve b\u00f6lgesel riskler de bu s\u00fcreci zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
K\u0131sacas\u0131 faizler sabit kald\u0131 ama as\u0131l sabit kalan \u015fey ekonominin \u00f6n\u00fcndeki zorlu s\u0131nav oldu. Hedef h\u00e2l\u00e2 fiyat istikrar\u0131. Fakat g\u00f6r\u00fcnen o ki o hedefe ula\u015fmak i\u00e7in biraz daha sab\u0131r, biraz daha zaman ve biraz daha g\u00fcven gerekecek.<\/p>\n\n\n\n
Sevgiyle kal\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 y\u0131l\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc faiz karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131 ve politika faizini y\u00fczde 37 seviyesinde sabit b\u0131rakt\u0131. Karar s\u00fcrpriz olmad\u0131.…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2538,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-2537","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2537","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2537"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2537\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2540,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2537\/revisions\/2540"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2538"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2537"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}