22 Ocak 2024
Neden Sahip Olduklar\u0131m\u0131za Fazla De\u011fer Bi\u00e7eriz?<\/p>\n\n\n\n
Bir \u015feye sahip oldu\u011fumuzda\u2014bu ister bir araba ya da bir keman, ister bir kedi ya da basket ma\u00e7\u0131 bileti olsun\u2014buna di\u011fer insanlardan daha fazla de\u011fer bi\u00e7meye ba\u015flar\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Bunu bir dakikal\u0131\u011f\u0131na bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Neden evini satan bir ki\u015fi genellikle bu m\u00fclke potansiyel al\u0131c\u0131dan daha fazla de\u011fer bi\u00e7er? Neden arabas\u0131n\u0131 satan bir kimse al\u0131c\u0131dan daha y\u00fcksek bir fiyat d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr? \u00c7o\u011fu al\u0131\u015fveri\u015fte neden mal sahibi mal\u0131n\u0131n potansiyel al\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6demeye raz\u0131 olaca\u011f\u0131 miktardan daha fazla etti\u011fine inan\u0131r? \u201cBir ki\u015finin tavan\u0131 di\u011fer ki\u015finin taban\u0131d\u0131r\u201d \u015feklinde eski bir s\u00f6z vard\u0131r. Evet, mal sahibi siz oldu\u011funuzda, tavanda; al\u0131c\u0131 oldu\u011funuzda ise tabanda yer al\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Sahiplik ya\u015famlar\u0131m\u0131z\u0131 istila eder ve tuhaf bir bi\u00e7imde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z pek \u00e7ok \u015feyi \u015fekillendirir. Adam Smith, \u201cHer erkek (ve kad\u0131n)\u2026 de\u011fi\u015f toku\u015f yaparak ya\u015far ya da bir \u00f6l\u00e7\u00fcde tacire d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr, bizzat toplum da tam anlam\u0131yla ticari ama\u00e7l\u0131 bir toplum haline gelir\u201d diyordu. Bu deh\u015fet verici bir d\u00fc\u015f\u00fcnce. \u015eahsi mallar\u0131m\u0131z\u0131n azal\u0131p \u00e7o\u011falmas\u0131na de\u011findi\u011fimizde\u2014neyi kazand\u0131k, neyi b\u0131rakt\u0131k\u2014hayat hik\u00e2yemizin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015f olabiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 \u015feylere direnmek ve \u00f6z-kontrol uygulamak genel insan hedefleridir, bunlara ula\u015fmada tekrar tekrar ba\u015far\u0131s\u0131z olmak da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7o\u011fu mutsuzlu\u011fun nedenlerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n
Hayat\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc sahipli\u011fe adand\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bu konuda en uygun kararlar\u0131 vermek iyi olmaz m\u0131? Mesela, onlara sahip olma konusunda do\u011fru kararlar verebilmek i\u00e7in yeni bir evden, yeni bir arabadan, farkl\u0131 bir kanepeden, Armani marka bir tak\u0131mdan tam olarak ne kadar haz alaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilmek ho\u015f olmaz m\u0131? Ne yaz\u0131k ki, bu nadiren olur. Bizler \u00e7o\u011funlukla karanl\u0131kta el yordam\u0131yla y\u00fcr\u00fcmekteyiz. Neden? \u0130nsan\u0131n do\u011fas\u0131nda bulunan \u00fc\u00e7 ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 tuhafl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden.<\/p>\n\n\n\n
Birinci tuhafl\u0131k, h\u00e2lihaz\u0131rda sahip oldu\u011fumuz \u015feye \u00e2\u015f\u0131k olmam\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130kinci tuhafl\u0131k, kazanabileceklerimizden ziyade kaybedebileceklerimize odaklanmam\u0131zd\u0131r. Kaybetme nefretimiz g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygudur ve bazen k\u00f6t\u00fc kararlar vermemize yol a\u00e7an bir \u015feydir. Neden sevgiyle and\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 \u0131v\u0131r z\u0131v\u0131r e\u015fyalar\u0131m\u0131z\u0131 satmaya genellikle kar\u015f\u0131 koydu\u011fumuzu ve birisi onlar\u0131 almay\u0131 teklif etti\u011finde \u00fczerine fahi\u015f bir etiket ili\u015ftirdi\u011fimizi merak ediyor musunuz? De\u011ferli e\u015fyalar\u0131m\u0131zdan ayr\u0131lmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flar ba\u015flamaz, \u00e7oktan kaybetmenin yas\u0131n\u0131 da tutmaya ba\u015flar\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc tuhafl\u0131k, yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015fe di\u011fer insanlar\u0131n da bizim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131zdan bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannetmemizdir. Evimizin al\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n mutfak pencerelerinden s\u00fcz\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc be\u011fenece\u011fini umar\u0131z. Al\u0131\u015fveri\u015fin di\u011fer taraf\u0131ndaki ki\u015finin, sat\u0131c\u0131 ya da al\u0131c\u0131, d\u00fcnyay\u0131 bizim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi g\u00f6rmedi\u011fini anlamak bizim i\u00e7in kesinlikle zordur.<\/p>\n\n\n\n
Sahipli\u011fin \u201cacaiplikler\u201d diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m bir yan\u0131 vard\u0131r. \u0130lk olarak, bir \u015fey i\u00e7in ne kadar \u00e7ok emek sarf ederseniz, ona y\u00f6nelik daha fazla sahiplik hissetmeye ba\u015flars\u0131n\u0131z. Di\u011fer acaiplik, daha bir \u015feye sahip olmadan \u00f6nce sahiplik hissetmeye ba\u015flamam\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sahiplik hastal\u0131klar\u0131n\u0131n bilinen bir tedavisi yoktur. Adam Smith\u2019in s\u00f6yledi\u011fi gibi bu, ya\u015famlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7ine \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hi\u00e7 olmazsa bunun fark\u0131na varmak yarar sa\u011flayabilir. D\u00f6rt bir taraf\u0131m\u0131zda daha b\u00fcy\u00fck bir ev, ikinci bir araba, yeni bir bula\u015f\u0131k makinesi, bir \u00e7im bi\u00e7me makinesi vs. alarak ya\u015fam kalitemizi art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131lar g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Oysa e\u015fyalar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fimizde, bir ad\u0131m geri gitmek bize \u00e7ok zor gelir. Daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fim gibi, sahiplik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 kolayca de\u011fi\u015ftirir. Birden, bir \u00f6nceki sahiplik konumumuza geri d\u00f6nmek tahamm\u00fcl edemeyece\u011fimiz bir kay\u0131pt\u0131r. Dahas\u0131, hayatta ilerlerken, gerekti\u011finde daima geriye \u00e7ark edebilece\u011fimiz fantezisine kendimizi kapt\u0131r\u0131r\u0131z; ama ger\u00e7ekte edemeyiz. \u00d6rne\u011fin, daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir eve gerilemek kay\u0131p gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, psikolojik olarak ac\u0131 vericidir ve b\u00f6yle kay\u0131plardan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 yapmaya raz\u0131 oluruz\u2014bu durumda, ayl\u0131k konut kredisi \u00f6demeleri gemimizi bat\u0131rsa da.<\/p>\n\n\n\n
Herkese g\u00fczel bir g\u00fcn dilerim. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
22 Ocak 2024Neden Sahip Olduklar\u0131m\u0131za Fazla De\u011fer Bi\u00e7eriz? Bir \u015feye sahip oldu\u011fumuzda\u2014bu ister bir araba ya da bir keman, ister…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":486,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-485","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgun-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/485","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=485"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/485\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":487,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/485\/revisions\/487"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=485"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=485"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayaismail.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=485"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}